Villigen.science

Strona główna / PSI

Największy instytut badawczy Szwajcarii

Instytut Paula Scherrera, PSI, to największy w Szwajcarii instytut badawczy nauk przyrodniczych i technicznych. Jego szczególnym zadaniem jest projektowanie, budowa i prowadzenie wielkich, złożonych urządzeń badawczych oraz udostępnianie ich naukowcom ze Szwajcarii i z zagranicy.

Instytut zbudowany wokół maszyn

Większość instytutów badawczych powstaje wokół laboratoriów. PSI powstał wokół kilku bardzo dużych maszyn: Szwajcarskiego Źródła Światła, lasera rentgenowskiego SwissFEL oraz źródła neutronów SINQ i źródła mionów SμS, które zasila akcelerator protonów. Kolejne urządzenie, CHRISP, służy fizyce cząstek. PSI prowadzi też Centrum Terapii Protonowej z własnym cyklotronem medycznym.

PSI opisuje swoje badania w trzech głównych dziedzinach: materia i materiały, energia i środowisko oraz zdrowie człowieka. Na swojej stronie grupuje je w cztery obszary: Future Technologies (technologie przyszłości), Energy and Climate (energia i klimat), Health Innovation (innowacje w zdrowiu) i Fundamentals of Nature (podstawy przyrody).

Wielkość instytutu

Pod koniec 2025 roku PSI zatrudniał około 2300 osób. W 2025 roku jego łączne przychody wyniosły około 450 mln franków, z czego wkład federalny – 300 mln franków, a nad doktoratami pracowało tu ponad 380 młodych badaczy.

Kampus zajmuje 342 000 metrów kwadratowych i ma około 120 budynków; PSI porównuje go do 48 boisk piłkarskich. Ma nawet własny kod pocztowy: 5232 Villigen PSI.

Dwa instytuty w dolinie Aary

PSI powstał 1 stycznia 1988 roku z połączenia Szwajcarskiego Federalnego Instytutu Badań Reaktorowych (EIR) i Szwajcarskiego Instytutu Badań Jądrowych (SIN). Jak pisze PSI, dolna dolina Aary stała się w ten sposób siedzibą dużego instytutu badawczego. Nowy instytut nazwano imieniem szwajcarskiego fizyka Paula Scherrera (1890–1969), który uczył i prowadził badania w ETH Zurich.

Maszyny przybywały przez dziesięciolecia: akcelerator protonów działa od 1974 roku, źródło neutronów SINQ zainaugurowano w 1996 roku, Szwajcarskie Źródło Światła w 2001 roku, a SwissFEL w 2016 roku.

Kto korzysta z maszyn

W 2025 roku PSI obsłużył przy swoich wielkich urządzeniach około 2200 naukowców, którzy przeprowadzili 789 eksperymentów. Dostęp przyznaje się na podstawie wartości naukowej projektu, z uwzględnieniem wykonalności technicznej i bezpieczeństwa. PSI nie pobiera od użytkowników opłat za czas pomiarowy (beamtime); użytkownicy pokrywają koszty podróży i pobytu i stosują się do zasad publikacji danego urządzenia.

PSI należy do Domeny ETH, grupy instytucji federalnych, do której należą też ETH Zurich i EPFL. Więcej na stronie Miasto i region.

Źródła

  1. PSI, PSI in brief
  2. PSI, About Research at PSI
  3. PSI, PSI in numbers
  4. PSI, Infographic: the PSI campus
  5. PSI, The history of PSI
  6. PSI, Terms of Use for the PSI large scale user facilities

Źródła sprawdzone: 3 listopada 2026

Podcast TheScience.fm

nauka.news

Wiadomości naukowe wyjaśniane bez sensacji, także o fizyce i badaniach prowadzonych przy wielkich urządzeniach, takich jak te w Villigen.

Słuchaj na nauka.news